Mevcut sağlık sisteminin hekimlerce en çok eleştirilen uygulamalarından biri performans sistemi. Performans sistemi uygulamasında daha çok hasta bakan, daha çok tetkik ve işlem yapan hekimler daha yüksek ücretlerle ödüllendirilmekte. Bir günde çalışılan saat belli olduğu için de daha çok hasta bakmanın tek yolu, daha kısa sürede yani AKP’nin uygun gördüğü üzere (istemese bile) 5 dakikada bir hasta değerlendirmek.

1 Ağustos 2026 itibariyle performans sistemine ek bir uygulama eklendi. Bireysel Hedef Katsayısı. (BHK  sistemine göre performans modeli artık Z- skoruna dayanan göreli performans sistemi ile değerlendirilecek. Yani aynı branş ve basamaktaki hekimlerin “performansları” birbirleriyle yarışa tutulup ona göre ücret verilecek. Yürütmesi başlanan bireysel hedef katsayısının bakanlığa göre uygulanma sebebi:
a) Nitelikli hizmet üreten ve üretmeyen hekimi ayırmak ve tespit etmek,
b) Nitelikli hizmet ,üreten hekimi ödüllendirmek,
c) Vatandaşların nitelikli sağlık hizmetlerine erişimini desteklemek,
Her ne kadar kavram olarak “nitelik”i kullansa da,bakanlığın bu düzenlemeyle tek amacı “nicelik”i arttırmaktır. Yani dahili branşlar için yatan ve muayene edilen hasta sayısı, cerrahi branşlar için ek olarak yapılan işlem sayısı nitelikli hizmet olarak değerlendirilmektedir. Yurttaşları ve hekimlik mesleği pratiğini algoritmalardaki rakamlara indirgemekte beis görmeyen bakanlıktan nitelik kavramını doğru kullanmasını beklemek en iyi ihtimalle saflık olurdu.
İşçi penceresinden bakıldığında rekabeti arttıran düzenlemelerin dayanışmayı azaltacağını öngörebiliyoruz. Kapitalizmin yeri geldiğinde biyolojik indirgemeciliğe başvurarak öne sürdüğü rekabetin geliştirdiği ve tarihin motoru olduğu argümanı hekimlik mesleğinin tarihselliği için kesinlikle doğru değildir. Hekimlik meslektaşlar arası dayanışmanın, fikir alışverişinin, karşılıklı yardımlaşmanın, konsültasyonların sağlık hizmeti sunumunda temel olduğu bir disiplindir. Rekabeti kışkırtmaya yönelik düzenlemenin tek sonucu daha niteliksiz ve sağlıksız hekimlik uygulamalarını artırmak olacaktır.Hasta penceresine geçtiğimizde ise özellikle kompleks hastalıklara sahip olan hastalar ve kronik hastalar 5 dakikalık muayene düzeninde, tetkik yağmuruna tutulurken yeterli öykü alma ve muayene süresi olmaması sebebiyle defalarca aynı şikayetten sağlık kurumlarına başvurmakta ama tanı/tedavi/sonuç  alamamaktadır.
Hasta hekim ilişkisi yönünden incelediğimizde hükümetin uygun gördüğü 5 dakikalık sağlık hizmeti zaten bir ilişki kurulmasına müsaade etmediği için aslında sağlık hizmetinin en önemli basamaklarından biri olan güvene dayalı hasta hekim ilişkisi mevcut koşullarda Türkiye’de yoktur.

Binlerce yıllık geleneğe sahip hekimlik mesleğinin tüm gelenekleri ve tarihselliği ile çelişen, hekimi kendine, mesleğine, hastasına yabancılaştıran bu düzenlemenin asla uygulamaya konulmaması, performans sisteminin ivedilikle kaldırılması halkımız ve hekimlerimiz için bir seçenek değil zorunluluktur.

Kaynaklar:

https://www.birgun.net/makale/hekimlik-ve-z-skoru-726759

Karl Marx 1844 El yazmaları Sol yayınları 4.baskı